مجوز تأمین مالی جمعی (کرادفاندینگ)؛ از صدور تا تمدید + تمدید مجوز یکتاکراد

مجوز تأمین مالی جمعی و تمدید مجوز سکوهای کرادفاندینگ
فهرست مطالب
  1. خبر: مجوز فعالیت یکتاکراد تا آبان ۱۴۰۶ تمدید شد
  2. تأمین مالی جمعی (کرادفاندینگ) چیست؟
  3. سکوهای تأمین مالی جمعی از کجا مجوز می‌گیرند؟
  4. مراحل اخذ مجوز سکوی تأمین مالی جمعی
  5. تمدید مجوز تأمین مالی جمعی چگونه انجام می‌شود؟
  6. اگر سکویی تخلف کند یا مجوزش تمدید نشود چه می‌شود؟
  7. لیست سکوهای تأمین مالی جمعی دارای مجوز و روش استعلام
  8. مجوز سکو چه چیزی را تضمین نمی‌کند؟
  9. چک‌لیست انتخاب یک سکوی تأمین مالی جمعی معتبر
  10. سؤالات متداول
  11. منابع

مجوز تأمین مالی جمعی (یا به زبان رایج، مجوز کرادفاندینگ) مجوزی است که کارگروه ارزیابی تأمین مالی جمعی به شرکت‌های «عامل» می‌دهد تا بتوانند یک سکوی کرادفاندینگ راه بیندازند و برای طرح‌های اقتصادی از مردم سرمایه جمع کنند. این مجوز دائمی نیست و باید به‌طور دوره‌ای تمدید شود. مجوز فعالیت یکتاکراد هم در آبان ۱۴۰۵ برای یک سال دیگر، تا ۱۴ آبان ۱۴۰۶، تمدید شد. در این مقاله توضیح می‌دهیم مجوز سکوهای تأمین مالی جمعی را چه نهادی صادر می‌کند، تمدید آن چه شرایطی دارد، و شما به‌عنوان سرمایه‌گذار چطور می‌توانید مجوز هر سکو را در چند دقیقه استعلام کنید.

نکته کلیدی: پیش از سرمایه‌گذاری در هر سکوی تأمین مالی جمعی، نام و دامنه سایت آن را در فهرست عاملین تأمین مالی جمعی فرابورس پیدا کنید و ببینید وضعیت مجوزش «فعال» است و تاریخ انقضای آن نگذشته است.

خبر: مجوز فعالیت یکتاکراد تا آبان ۱۴۰۶ تمدید شد

کارگروه ارزیابی تأمین مالی جمعی در یکصد و چهل و هفتمین جلسه خود در تاریخ ۱۷ آبان ۱۴۰۵ با تمدید مجوز فعالیت عاملیت تأمین مالی جمعی شرکت نوآوری مالی یکتا، عامل سکوی یکتاکراد، موافقت کرد. این تمدید برای یک سال، از ۱۴ آبان ۱۴۰۵ تا ۱۴ آبان ۱۴۰۶، است. درخواست تمدید از طریق درگاه ملی مجوزها ثبت شده بود و مجوز تمدیدشده هم از همین درگاه صادر شد. دبیرخانه کارگروه ارزیابی این تصمیم را در نامه شماره ۰۵/۵/۱۰۲۷۸۵۸ مورخ ۱۸ آبان ۱۴۰۵ به یکتاکراد ابلاغ کرد.

نامه تمدید مجوز فعالیت عاملیت تأمین مالی جمعی شرکت نوآوری مالی یکتا (یکتاکراد) تا ۱۴ آبان ۱۴۰۶
نامه دبیرخانه کارگروه ارزیابی تأمین مالی جمعی درباره تمدید مجوز یکتاکراد، ۱۸ آبان ۱۴۰۵

مشخصات مجوز یکتاکراد، همان‌طور که در فهرست عاملین فرابورس درج شده است:

مشخصه اطلاعات
نام سکو یکتاکراد
عامل شرکت نوآوری مالی یکتا
نهاد مالی کارگزاری یزدان
تاریخ شروع فعالیت ۱۲ آبان ۱۴۰۳
اعتبار مجوز تا ۱۴ آبان ۱۴۰۶
وضعیت مجوز فعال
دامنه رسمی yektacrowd.ir

این خبر برای سرمایه‌گذاران یکتاکراد چه معنایی دارد؟ فعالیت سکو بدون وقفه ادامه دارد و یکتاکراد می‌تواند در دوره جدید هم طرح‌های تازه را، پس از دریافت نماد اختصاصی هر طرح، فراخوان کند. طرح‌های در حال اجرا هم طبق قراردادها و جدول پرداختشان پیش می‌روند. توجه داشته باشید که تمدید مجوز به معنای تضمین سود یا اصل سرمایه هیچ طرحی نیست. هر طرح ریسک‌های خودش را دارد که باید پیش از مشارکت آن‌ها را بسنجید.

تأمین مالی جمعی (کرادفاندینگ) چیست؟

تأمین مالی جمعی یا کرادفاندینگ (کراد فاندینگ) روشی است که در آن یک کسب‌وکار، سرمایه لازم برای یک کار مشخص (مثلاً سرمایه در گردش تولید برای ۱۲ ماه) را با مبالغ کوچک از تعداد زیادی سرمایه‌گذار جمع می‌کند. این کار روی یک «سکو» انجام می‌شود و سرمایه‌گذار در ازای مشارکت، «گواهی شراکت» می‌گیرد و در سود و زیان همان طرح شریک می‌شود. اگر با این مفهوم آشنا نیستید، اول راهنمای تأمین مالی جمعی چیست را بخوانید.

در ایران، هر کسی نمی‌تواند سکوی تأمین مالی جمعی راه بیندازد. این فعالیت تابع «دستورالعمل تأمین مالی جمعی» مصوب ۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۷ شورای عالی بورس و اوراق بهادار است و فقط شرکت‌هایی که مجوز فعالیت گرفته‌اند، اجازه جمع‌آوری وجه از مردم را دارند.

سکوهای تأمین مالی جمعی از کجا مجوز می‌گیرند؟

طبق ماده ۳ دستورالعمل تأمین مالی جمعی، هر عامل باید مجوز فعالیت خود را از کارگروه ارزیابی تأمین مالی جمعی بگیرد. این کارگروه پنج عضو دارد: یک نماینده رئیس سازمان بورس و اوراق بهادار به‌عنوان رئیس، دو نماینده فرابورس و دو کارشناس حوزه تأمین مالی جمعی. یکی از مدیران فرابورس هم دبیر کارگروه است، بدون حق رأی. دبیرخانه کارگروه در فرابورس ایران مستقر است و اطلاعات سکوها و طرح‌ها را منتشر می‌کند.

سه نقش اصلی را در این نظام باید از هم جدا کنید:

  • عامل: شرکتی که مجوز گرفته و سکو را اداره می‌کند. طرح‌ها را ارزیابی می‌کند، با متقاضی قرارداد می‌بندد و فراخوان را منتشر می‌کند.
  • نهاد مالی: یک نهاد تحت نظارت سازمان بورس، مثل کارگزاری یا سبدگردان، که عامل طبق ماده ۴ دستورالعمل فقط با قرارداد با آن اجازه فعالیت دارد. نهاد مالی بر کار عامل، از جمله گزارش‌های طرح‌ها و انتقال وجوه، نظارت می‌کند.
  • کارگروه ارزیابی: مرجع صدور، تمدید، تعلیق و لغو مجوز عامل‌ها و صادرکننده ضوابط اجرایی این حوزه.

طبق ماده ۵ دستورالعمل، فهرست سکوهای مجاز به‌طور مستمر از طریق فرابورس اعلام می‌شود و سکوهایی که در این فهرست نیستند، مشمول مسدودسازی می‌شوند. پس ملاک قانونی بودن یک سکو، حضور آن در فهرست رسمی است، نه ادعای خود سکو.

مراحل اخذ مجوز سکوی تأمین مالی جمعی

گرفتن مجوز دو مرحله دارد: اول «موافقت اصولی»، بعد «مجوز فعالیت».

  1. درخواست موافقت اصولی: متقاضی عاملیت، مدارک ثبتی، رزومه و گواهی عدم سوءپیشینه مدیران، مدل کسب‌وکار، قرارداد با نهاد مالی، اطلاعات حساب بانکی و نمونه قراردادها را به کارگروه ارزیابی می‌دهد.
  2. بررسی کارگروه: کارگروه حداکثر ظرف یک ماه پس از تکمیل مدارک، نتیجه را اعلام می‌کند. طبق ابلاغیه شماره ۷، حداقل سرمایه ثبتی متقاضی باید ۲۰۰ میلیارد ریال (۲۰ میلیارد تومان) باشد که از آورده نقدی یا سود انباشته تأمین شده باشد. صلاحیت حرفه‌ای مدیران و تیم اجرایی هم بر اساس جدول امتیاز سوابق تحصیلی و تجربی سنجیده می‌شود.
  3. راه‌اندازی سکو: عامل حداکثر شش ماه پس از موافقت اصولی فرصت دارد سکوی خود را راه بیندازد، الزامات فعالیت در فضای مجازی را رعایت کند و سکو را به سامانه جامع تأمین مالی جمعی فرابورس متصل کند.
  4. صدور مجوز فعالیت: پس از تکمیل این مراحل، کارگروه مجوز فعالیت را صادر می‌کند و نام سکو به فهرست عاملین اضافه می‌شود.

جزئیات مدارک و مراحل را در مقاله فرایند اخذ مجوز سکوهای تأمین مالی جمعی توضیح داده‌ایم.

چرخه مجوز یک سکوی تأمین مالی جمعی۱. موافقت اصولیسرمایه و صلاحیت۲. راه‌اندازی سکوحداکثر ۶ ماه۳. مجوز فعالیتورود به فهرست فرابورس۴. تمدید دوره‌ایاحراز دوباره شرایطمرجع صدور و تمدید: کارگروه ارزیابی تأمین مالی جمعی
از موافقت اصولی تا تمدید مجوز؛ مجوز سکو یک‌بار برای همیشه صادر نمی‌شود.

تمدید مجوز تأمین مالی جمعی چگونه انجام می‌شود؟

مجوز عامل‌ها تاریخ انقضا دارد و این تاریخ برای هر سکو در فهرست فرابورس درج شده است. پیش از پایان اعتبار، عامل باید درخواست تمدید را در درگاه ملی مجوزها ثبت کند. کارگروه ارزیابی پرونده را بررسی می‌کند و درباره تمدید و مدت آن تصمیم می‌گیرد. اگر موافقت شود، مجوز تمدیدشده هم از همان درگاه صادر می‌شود. تمدید بعدی دوباره به احراز شرایط ابلاغیه‌ها و مصوبات کارگروه بستگی دارد.

حداقل شرایط تمدید در بخش دوم ابلاغیه شماره ۷ کارگروه ارزیابی آمده است. مهم‌ترین آن‌ها:

حوزه شرط تمدید مجوز
گزارش و شفافیت ارائه آگهی آخرین تغییرات، گزارش فعالیت عامل از زمان اخذ یا تمدید قبلی، و صورت‌های مالی حسابرسی‌شده با تفکیک درآمدهای تأمین مالی جمعی
حجم فعالیت سال اول دست‌کم ۷۵۰ میلیارد ریال وجوه جمع‌آوری‌شده و دست‌کم ۵ فراخوان موفق
حجم فعالیت سال دوم به بعد دست‌کم ۸ طرح موفق و ۱٬۵۰۰ میلیارد ریال تأمین مالی موفق
نرخ موفقیت فراخوان‌ها دست‌کم ۷۰ درصد فراخوان‌های سکو با موفقیت جمع‌آوری وجه شده باشند
طرح‌های سررسیدشده نسبت طرح‌های سررسیدشده تسویه‌نشده به کل طرح‌های سررسیدشده کمتر از ۵ درصد باشد
سرمایه سرمایه ثبتی دست‌کم ۲۰۰ میلیارد ریال
سابقه انضباطی نبود سوابق انضباطی با اهمیت؛ یعنی نبود ۲ تعلیق و ۲ تذکر کتبی در یک سال منتهی به بررسی
مدیران و تیم احراز صلاحیت حرفه‌ای دست‌کم دو نفر از مدیرعامل و اعضای هیئت‌مدیره، گواهی عدم سوءپیشینه، و تیم اجرایی متخصص در حوزه‌های مالی، حقوقی، کسب‌وکار و فناوری اطلاعات
حسابرسی و اقامتگاه حسابرس از میان مؤسسات حسابرسی معتمد سازمان بورس، و مستندات اقامتگاه قانونی شرکت

این شرایط نشان می‌دهد تمدید مجوز فقط یک کار اداری نیست. کارگروه در هر تمدید، کارنامه سکو را از نظر حجم و موفقیت فراخوان‌ها، وضعیت تسویه طرح‌های سررسیدشده، سلامت مالی و رعایت مقررات دوباره می‌سنجد.

اگر سکویی تخلف کند یا مجوزش تمدید نشود چه می‌شود؟

کارگروه ارزیابی برای تخلف عامل‌ها یک پلکان انضباطی دارد که در ابلاغیه شماره ۴ آمده است: تذکر اداری، تذکر کتبی، تعلیق و لغو مجوز. برای مثال، انتشار طرح بدون نماد یا با تضمین سود از مواردی است که به تعلیق می‌رسد، و طبق مصوبات اخیر کارگروه، سه بار تعلیق در یک سال به لغو مجوز منجر می‌شود.

سکویی که مجوزش منقضی، تعلیق یا لغو شده باشد، در فهرست فرابورس با وضعیت «غیرفعال» یا وضعیت متفاوت دیده می‌شود و طبق ماده ۳ دستورالعمل نمی‌تواند تأمین مالی جمعی جدید انجام دهد. اگر در طرحی از چنین سکویی مشارکت کرده‌اید، وضعیت طرح و تعهدات پرداخت را از خود سکو و نهاد مالی آن پیگیری کنید و در صورت نیاز با دبیرخانه کارگروه ارزیابی در فرابورس تماس بگیرید.

لیست سکوهای تأمین مالی جمعی دارای مجوز و روش استعلام

فهرست رسمی سکوهای تأمین مالی جمعی، یعنی تنها لیست معتبر سکوهای مجاز، در صفحه عاملین تأمین مالی جمعی فرابورس منتشر می‌شود. در نسخه آبان ۱۴۰۵ این فهرست، نام ۸۴ سکو آمده که وضعیت ۷۵ سکو «فعال» و ۹ سکو «غیرفعال» درج شده است. این عدد مدام تغییر می‌کند، پس همیشه نسخه روز فهرست را ببینید.

برای استعلام مجوز یک سکو این مراحل را انجام دهید:

  1. نام سکو را در فهرست پیدا کنید: صفحه عاملین فرابورس را باز کنید و نام سکو یا شرکت عامل را جست‌وجو کنید. اگر نام سکو در فهرست نیست، در آن سرمایه‌گذاری نکنید.
  2. وضعیت مجوز را ببینید: ستون «وضعیت مجوز» باید «فعال» باشد.
  3. تاریخ انقضا را چک کنید: ستون «تاریخ انقضا گواهینامه» نشان می‌دهد مجوز سکو تا چه تاریخی اعتبار دارد.
  4. دامنه سایت را دقیق تطبیق دهید: آدرس سایتی که در آن ثبت‌نام می‌کنید باید دقیقاً با ستون «دامنه» یکی باشد. سایت‌های جعلی گاهی با یک حرف اختلاف، خود را جای سکوهای مجاز جا می‌زنند.
  5. نهاد مالی سکو را بشناسید: ستون «نام نهاد مالی» نشان می‌دهد کدام نهاد تحت نظارت سازمان بورس بر کار این سکو نظارت دارد.
  6. نرخ عدم ایفای تعهدات را ببینید: فرابورس برای هر سکو ستونی با عنوان «نرخ عدم ایفای تعهدات» منتشر می‌کند که سابقه طرح‌های آن سکو را از نظر ایفای تعهدات نشان می‌دهد. این عدد به گذشته مربوط است و تضمینی برای آینده نیست.
  7. نماد طرح را هم استعلام کنید: مجوز سکو کافی نیست. هر طرح هم باید نماد اختصاصی داشته باشد. روش آن را در نحوه استعلام طرح‌های تأمین مالی جمعی در فرابورس توضیح داده‌ایم.

مجوز سکو چه چیزی را تضمین نمی‌کند؟

مجوز فعالیت یعنی سکو قانونی است، زیر نظر کارگروه ارزیابی فعالیت می‌کند و باید ضوابط شفافیت، گزارش‌دهی و تبلیغات را رعایت کند. اما مجوز سکو این موارد را تضمین نمی‌کند:

  • سود طرح: نرخی که در هر طرح اعلام می‌شود، «سود پیش‌بینی‌شده» است و ممکن است محقق نشود. طبق ضوابط تبلیغات، هرگونه تضمین یا تعیین سود ممنوع است.
  • اصل سرمایه: اگر طرحی ضمانت‌نامه یا وثیقه دارد، این ضمانت فقط به اصل مبلغ سرمایه‌گذاری مربوط است، نه به سود. طرح‌های بدون ضمانت هم وجود دارند.
  • مسئولیت تصمیم شما: طبق بیانیه ریسک سرمایه‌گذاری، نظارت کارگروه ارزیابی بر این فرایند، مسئولیت سرمایه‌گذار در آگاهی از ریسک‌ها و پذیرش آن‌ها را از بین نمی‌برد.

یک نشانه هشدار ساده: اگر تبلیغی از «سود تضمینی» یا «سود قطعی» حرف می‌زند، یا یک طرح را «مورد تأیید فرابورس» معرفی می‌کند، با ضوابط تبلیغات تأمین مالی جمعی سازگار نیست. پیش از هر اقدامی، سکو و طرح را از منابع رسمی استعلام کنید.

چک‌لیست انتخاب یک سکوی تأمین مالی جمعی معتبر

  1. نام و دامنه سکو در فهرست عاملین فرابورس هست و وضعیتش «فعال» است.
  2. تاریخ انقضای مجوز سکو نگذشته است.
  3. نهاد مالی سکو را می‌شناسم.
  4. طرحی که انتخاب کرده‌ام نماد اختصاصی دارد و اطلاعاتش با سامانه تأمین مالی جمعی فرابورس یکی است.
  5. گزارش توجیهی، نوع طرح (شناور یا همه یا هیچ)، نوع ضمانت و جدول پرداخت را خوانده‌ام.
  6. بیانیه ریسک را خوانده‌ام و می‌دانم سود پیش‌بینی‌شده قطعی نیست.

برای شناخت بهتر طرح‌ها، راهنمای طرح‌های تأمین مالی جمعی فرابورس و بیانیه ریسک یکتاکراد را ببینید. طرح‌های در حال جمع‌آوری یکتاکراد هم در صفحه طرح‌های یکتاکراد منتشر می‌شوند.

سؤالات متداول

مجوز تأمین مالی جمعی را چه نهادی صادر می‌کند؟

کارگروه ارزیابی تأمین مالی جمعی. این کارگروه از نمایندگان سازمان بورس و اوراق بهادار، فرابورس و کارشناسان این حوزه تشکیل شده و دبیرخانه آن در فرابورس ایران است.

مجوز کرادفاندینگ با مجوز تأمین مالی جمعی فرق دارد؟

خیر. کرادفاندینگ همان تأمین مالی جمعی است و در ایران فقط یک نوع مجوز برای آن وجود دارد: مجوز فعالیت عاملیت تأمین مالی جمعی که کارگروه ارزیابی صادر می‌کند.

مجوز سکوهای تأمین مالی جمعی چقدر اعتبار دارد؟

مجوز هر سکو تاریخ انقضا دارد که در فهرست عاملین فرابورس درج شده است. مدت هر تمدید را کارگروه ارزیابی تعیین می‌کند. برای نمونه، آخرین تمدید مجوز یکتاکراد یک‌ساله و تا ۱۴ آبان ۱۴۰۶ است.

لیست سکوهای دارای مجوز تأمین مالی جمعی را کجا ببینم؟

در صفحه «عاملین تأمین مالی جمعی» سایت فرابورس (ifb.ir). این فهرست نام سکو، عامل، نهاد مالی، تاریخ شروع، تاریخ انقضا، وضعیت مجوز و دامنه هر سکو را نشان می‌دهد.

تمدید مجوز تأمین مالی جمعی از کجا درخواست می‌شود؟

عامل درخواست تمدید را در درگاه ملی مجوزها ثبت می‌کند. پس از بررسی و موافقت کارگروه ارزیابی، مجوز تمدیدشده از همین درگاه صادر می‌شود.

آیا داشتن مجوز یعنی سود طرح‌های آن سکو تضمینی است؟

خیر. مجوز نشان می‌دهد سکو قانونی است و زیر نظارت فعالیت می‌کند. سود هر طرح پیش‌بینی‌شده است و ضمانت، در صورت وجود، فقط برای اصل سرمایه است.

مجوز یکتاکراد تا چه زمانی معتبر است؟

مجوز فعالیت عاملیت تأمین مالی جمعی شرکت نوآوری مالی یکتا با موافقت کارگروه ارزیابی از ۱۴ آبان ۱۴۰۵ تا ۱۴ آبان ۱۴۰۶ تمدید شده است. وضعیت روز آن را می‌توانید در فهرست عاملین فرابورس ببینید.

منابع

  • فرابورس ایران، فهرست عاملین تأمین مالی جمعی — نسخه آبان ۱۴۰۵
  • فرابورس ایران، صفحه تأمین مالی جمعی — دستورالعمل و ابلاغیه‌ها
  • دستورالعمل تأمین مالی جمعی، مصوب ۱۳۹۷/۰۲/۲۵ شورای عالی بورس و اوراق بهادار — مواد ۳، ۴، ۵، ۱۴ و ۱۶ تا ۱۹
  • ابلاغیه شماره ۷ کارگروه ارزیابی تأمین مالی جمعی — شرایط موافقت اصولی و تمدید مجوز (آخرین بازنگری ۱۴۰۵)
  • ابلاغیه شماره ۴ کارگروه ارزیابی تأمین مالی جمعی — ضوابط اجرایی و پلکان انضباطی عامل‌ها
  • ابلاغیه شماره ۶ کارگروه ارزیابی تأمین مالی جمعی — ضوابط تبلیغات و بیانیه ریسک
  • نامه دبیرخانه کارگروه ارزیابی تأمین مالی جمعی به شماره ۰۵/۵/۱۰۲۷۸۵۸ مورخ ۱۴۰۵/۰۸/۱۸ — تمدید مجوز شرکت نوآوری مالی یکتا

بازبینی تخصصی: محمدحسین رضوانیان، مدیرعامل یکتاکراد

این مطلب جنبه آموزشی و اطلاع‌رسانی دارد و توصیه سرمایه‌گذاری نیست. پیش از هر تصمیم مالی، ریسک‌ها را بسنجید.